जिल्हाताज्या घडामोडीराजकीयविशेष

राजस्थानमध्ये काँग्रेसचे दमदार कमबॅक! भाजपला ग्रामीण जनतेचा मोठा झटका; ३७ पैकी ३३ जिल्ह्यांत काँग्रेसची सरशी!

राजस्थानमध्ये काँग्रेसचे दमदार कमबॅक! भाजपला ग्रामीण जनतेचा मोठा झटका; ३७ पैकी ३३ जिल्ह्यांत काँग्रेसची सरशी!

विधानसभा निवडणुकीतील भाजपच्या वर्चस्वाला ग्रामीण मतदारांचे आव्हान; जिल्हा परिषदेत काँग्रेस ५९९, तर भाजप ३०१ जागांवर; पंचायत समित्यांमध्येही काँग्रेसची मोठी आघाडी

सिंहवाणी विशेष | किशोर आबिटकर

राजस्थानच्या राजकारणात मोठ्या बदलाचे संकेत देणारे जिल्हा परिषद आणि पंचायत समिती निवडणुकांचे निकाल समोर आले आहेत. राज्यात सत्तेवर असलेल्या भारतीय जनता पक्षाला ग्रामीण भागात मोठा राजकीय धक्का बसला असून, काँग्रेसने जोरदार पुनरागमन करत भाजपला अनेक जिल्ह्यांमध्ये मागे टाकले आहे. विशेष म्हणजे, विधानसभा निवडणुकीत भाजपने मिळवलेल्या राजकीय वर्चस्वाच्या तुलनेत या स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या निवडणुकांमध्ये भाजपची पिछेहाट झाल्याचे चित्र स्पष्ट होत आहे.

या निकालांकडे केवळ स्थानिक निवडणुकांचे निकाल म्हणून पाहणे योग्य ठरणार नाही. राजस्थानमधील बदलत्या जनमताचा आणि सत्ताधारी भाजपविषयी ग्रामीण मतदारांमध्ये निर्माण होत असलेल्या नाराजीचा हा महत्त्वाचा राजकीय संकेत मानला जात आहे.

काँग्रेसने भाजपला आकडेवारीत मोठ्या फरकाने मागे टाकले!

राज्य निवडणूक आयोगाच्या उपलब्ध निकालांनुसार, ३७ जिल्ह्यांमधील मतमोजणीत काँग्रेसने जिल्हा परिषद आणि पंचायत समिती या दोन्ही स्तरांवर भाजपपेक्षा मोठी आघाडी मिळवली आहे.

पंचायत समितीच्या जागांमध्ये काँग्रेसने ३,७०१ जागा जिंकल्या असून, भाजपला २,१८१ जागांवर समाधान मानावे लागले आहे. म्हणजेच काँग्रेसने भाजपपेक्षा तब्बल १,५२० जागांची आघाडी घेतली आहे.

जिल्हा परिषद निवडणुकीतही काँग्रेसने ५९९ जागा मिळवल्या, तर भाजपला ३०१ जागा मिळाल्या आहेत. येथेही काँग्रेसने भाजपपेक्षा जवळपास दुप्पट जागा जिंकत आपले वर्चस्व सिद्ध केले आहे.

सर्वांत महत्त्वाची बाब म्हणजे, पंचायत समितीच्या निवडणुकीत ३७ पैकी तब्बल ३३ जिल्ह्यांमध्ये काँग्रेसने भाजपला मागे टाकले. भाजपला केवळ अजमेर, बालोतरा, सलुंबर आणि उदयपूर या चार जिल्ह्यांमध्ये आघाडी मिळवता आली.

विधानसभेतील वर्चस्व आणि ग्रामीण निकालांतील वास्तव वेगळे!

राजस्थानमध्ये विधानसभा निवडणुकीत भाजपने सत्ता मिळवली. मुख्यमंत्री भजनलाल शर्मा यांच्या नेतृत्वाखाली सरकार कार्यरत आहे. मात्र, सत्तेच्या जवळपास तीन वर्षांच्या कालावधीत झालेल्या या ग्रामीण स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या निवडणुकांमध्ये मतदारांनी दिलेला कौल भाजपसाठी निश्चितच आत्मपरीक्षण करायला लावणारा आहे.

विधानसभा निवडणुकीतील विजय म्हणजे पुढील प्रत्येक निवडणुकीत जनतेचा पाठिंबा कायम राहील, याची हमी नसते, हे राजस्थानच्या ग्रामीण मतदारांनी दाखवून दिले आहे.

काँग्रेसने केवळ काही जागांवर विजय मिळवलेला नाही, तर ३३ जिल्ह्यांमध्ये पंचायत समिती स्तरावर भाजपला मागे टाकले आहे. हा विजय स्थानिक नेतृत्वापुरता मर्यादित नसून, राज्यातील राजकीय वातावरणात बदल होत असल्याचा संकेत देणारा आहे.

भाजपच्या राजकीय बालेकिल्ल्यांनाही धक्का!

या निवडणुकीत भाजपच्या अनेक प्रभावशाली नेत्यांच्या कुटुंबीयांनाही पराभवाचा सामना करावा लागला. शहरी विकासमंत्री झाबर सिंह खर्रा यांच्या पत्नी आणि मुलांना पंचायत समिती निवडणुकीत पराभव पत्करावा लागल्याचे वृत्त आहे.

दुसरीकडे भाजपचे ज्येष्ठ नेते राजेंद्र राठोड यांचे पुत्र पराक्रम सिंह आणि सून कनिका सिंह यांनी चुरू जिल्हा परिषद निवडणुकीत विजय मिळवला. त्यामुळे काही ठिकाणी भाजपने आपली ताकद टिकवली असली तरी एकूण राज्यव्यापी निकाल भाजपसाठी चिंताजनक आहेत.

काँग्रेसच्या पुनरागमनाचे संकेत; RLP आणि अपक्षांचाही प्रभाव!

या निवडणुकीत काँग्रेस आणि भाजप यांच्याबरोबरच हनुमान बेनीवाल यांच्या राष्ट्रीय लोकतांत्रिक पक्षानेही (RLP) आपली स्वतंत्र ताकद दाखवली आहे. अपक्ष उमेदवारांनीही अनेक ठिकाणी विजय मिळवला आहे.

यावरून ग्रामीण राजस्थानमध्ये मतदारांचा कल केवळ दोन प्रमुख पक्षांपुरता मर्यादित नसल्याचे दिसते. स्थानिक प्रश्न, उमेदवारांची प्रतिमा आणि पक्षीय नेतृत्व यांचा निवडणुकीवर मोठा प्रभाव राहिला आहे.

मुख्य प्रवाहातील माध्यमांनी या निकालांचे राजकीय महत्त्व किती अधोरेखित केले?

राजस्थानमधील या निकालांची केवळ पक्षनिहाय आकडेवारी प्रसिद्ध करून विषय संपत नाही. विधानसभा निवडणुकीतील भाजपच्या विजयावेळी ज्या प्रकारे देशभर राजकीय चर्चांना उधाण आले होते, त्याच तुलनेत आता काँग्रेसने मिळवलेल्या या मोठ्या यशाचे आणि भाजपच्या पिछेहाटीचे राजकीय विश्लेषणही तितक्याच ठळकपणे समोर यायला हवे.

कल्पना करा, काँग्रेसची सत्ता असताना विरोधी पक्षाने अशाच प्रकारे ३७ पैकी ३३ जिल्ह्यांमध्ये आघाडी घेतली असती, तर सत्ताधारी पक्षाच्या लोकप्रियतेवर प्रश्नचिन्ह उपस्थित करणाऱ्या चर्चांना किती मोठे स्वरूप मिळाले असते?

मग आज भाजपच्या सत्ताकाळात काँग्रेसने मिळवलेल्या या यशाकडे केवळ स्थानिक निवडणुकांचे निकाल म्हणून पाहून चालणार आहे का? हा प्रश्न उपस्थित होणे स्वाभाविक आहे.

माध्यमांचे काम केवळ सत्ताधाऱ्यांच्या विजयाचे कौतुक करणे किंवा विरोधकांच्या पराभवाची चर्चा करणे नाही. सत्ताधारी असो अथवा विरोधक, जनतेने दिलेला कौल समान निकषांवर मांडणे हीच पत्रकारितेची खरी जबाबदारी आहे.

चार जिल्ह्यांचे निकाल अद्याप बाकी!

राजस्थानमधील कोटा, बारां, करौली आणि श्रीगंगानगर या चार जिल्ह्यांची मतमोजणी १७ डिसेंबर २०२६ रोजी होणार आहे. त्यामुळे सध्याचे निकाल ३७ जिल्ह्यांमधील आहेत. उर्वरित चार जिल्ह्यांचे निकाल आल्यानंतर राज्यातील एकूण राजकीय चित्र अधिक स्पष्ट होईल.

सिंहवाणीचा राजकीय निष्कर्ष :

राजस्थानमधील हा निकाल भाजपसाठी केवळ काही जागांचा पराभव नाही, तर ग्रामीण जनतेचा बदलता राजकीय मूड समजून घेण्याची संधी आहे. काँग्रेससाठी मात्र हा विजय नवसंजीवनी देणारा ठरू शकतो.

विधानसभेत सत्ता मिळवणारा पक्ष स्थानिक पातळीवर जनतेचा विश्वास टिकवण्यात कमी पडू शकतो, तर पराभवातून गेलेला विरोधी पक्ष पुन्हा उभारी घेऊ शकतो, हे राजस्थानने दाखवून दिले आहे.

राजस्थानमध्ये काँग्रेसचे कमबॅक सुरू झाले आहे का? भाजपच्या विजयाच्या राजकीय लाटेला ग्रामीण मतदारांनी ब्रेक लावला आहे का?

या प्रश्नांची उत्तरे आगामी राजकीय घडामोडींमध्ये मिळतील. मात्र, सध्याचा जनादेश भाजपसाठी धोक्याची घंटा आणि काँग्रेससाठी आशेचा नवा किरण नक्कीच आहे.

✍️ संपादक : किशोर आबिटकर
सिंहवाणी लाईव्ह न्यूज
निर्भीड • निष्पक्ष • विश्वासार्ह पत्रकारिता!

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Back to top button