मी इथेच सुहागीण झाले, इथेच आई झाले, इथेच विधवा झाले… हेच माझे वतन!’ सोनिया गांधींच्या भावनिक जीवनप्रवासाची कहाणी; आत्मचरित्राच्या दोन लाख प्रतींची विक्री

‘मी इथेच सुहागीण झाले, इथेच आई झाले, इथेच विधवा झाले… हेच माझे वतन!’ सोनिया गांधींच्या भावनिक जीवनप्रवासाची कहाणी;
आत्मचरित्राच्या दोन लाख प्रतींची विक्री
भारताशी जुळलेली नाळ, गांधी कुटुंबातील सुख-दुःखाचा प्रवास आणि भारतीय राजकारणातील चार दशकांच्या आठवणींना वाचकांचा मोठा प्रतिसाद
किशोर आबिटकर / गारगोटी
इटलीत जन्मलेली एक तरुणी भारतात येते, एका राजकीय कुटुंबाची सून होते, याच देशात संसार फुलवते, दोन मुलांची आई बनते आणि नियतीच्या क्रूर आघाताने पतीला गमावते. मात्र एवढ्या वैयक्तिक दुःखानंतरही भारताशी असलेले आपले नाते अभंग ठेवते. हा केवळ एका राजकीय नेत्याचा प्रवास नाही, तर प्रेम, त्याग, संघर्ष आणि भावनिक नात्यांची कहाणी आहे. काँग्रेसच्या ज्येष्ठ नेत्या सोनिया गांधी यांच्या *‘Belonging: A Journey of Love’* या आत्मचरित्राकडे याच दृष्टिकोनातून पाहिले जात आहे.
सोनिया गांधी यांच्या भारताशी असलेल्या भावनिक नात्याचे वर्णन करताना त्यांनी १९९९ मधील एका भाषणात व्यक्त केलेले शब्द विशेष लक्षवेधी ठरले होते. ‘मी इथेच सुहागीण झाले, इथेच आई झाले आणि तुमच्या डोळ्यांसमोर इथेच विधवा झाले. माझ्या रक्ताचा प्रत्येक थेंब सांगतो, हे माझे वतन आहे,’ अशा आशयाचे त्यांचे विधान त्यावेळी देशभर चर्चेत आले होते.
या शब्दांमधून भारताशी जोडलेले त्यांचे वैयक्तिक आणि भावनिक नाते व्यक्त झाले होते. जन्मभूमी इटली असली तरी आयुष्याचा मोठा भाग, संसार, कुटुंबातील सुख-दुःख आणि राजकीय संघर्ष भारतातच अनुभवला, ही त्यांच्या जीवनप्रवासाची महत्त्वाची बाजू आहे.
आत्मचरित्रातून उलगडला आयुष्याचा पट
‘Belonging: A Journey of Love’ या पुस्तकातून सोनिया गांधी यांनी आपल्या वैयक्तिक आयुष्यापासून ते भारतीय राजकारणातील महत्त्वाच्या घटनांपर्यंतचा प्रवास मांडला आहे. राजीव गांधी यांच्याशी झालेली ओळख, विवाह, इंदिरा गांधी यांच्याशी असलेले नाते, राजीव गांधी यांची हत्या, त्यानंतरचा वैयक्तिक संघर्ष आणि काँग्रेसच्या नेतृत्वाची जबाबदारी अशा अनेक पैलूंना या पुस्तकात स्थान मिळाले आहे.
२००४ मध्ये संयुक्त पुरोगामी आघाडीच्या विजयाच्या पार्श्वभूमीवर पंतप्रधानपद स्वीकारण्यास नकार देण्याचा निर्णय आणि त्यामागील भूमिका यांचाही पुस्तकात ऊहापोह करण्यात आला आहे.
अवघ्या आठवड्यात दोन लाख प्रतींची विक्री
या आत्मचरित्राला वाचकांकडून मोठा प्रतिसाद मिळाल्याचे प्रकाशक हार्पर कॉलिन्सने जाहीर केले आहे. अवघ्या एका आठवड्यात दोन लाख प्रतींची विक्री झाल्याची माहिती समोर आली आहे. पुस्तकाच्या हार्डकव्हर आवृत्तीची मूळ किंमत १,२९९ रुपये आहे.
राजकीय व्यक्तिमत्त्वांच्या आत्मचरित्रांना मिळणारा प्रतिसाद, गांधी कुटुंबाविषयीची उत्सुकता आणि भारताच्या अलीकडच्या राजकीय इतिहासातील महत्त्वाच्या घटनांचा वेध घेण्याची वाचकांची इच्छा या विक्रीतून अधोरेखित होत आहे.
केवळ राजकारण नाही, एका स्त्रीच्या संघर्षाची कहाणी
सोनिया गांधी यांच्या आयुष्याकडे केवळ काँग्रेसच्या राजकीय नेतृत्वाच्या चष्म्यातून पाहणे पुरेसे ठरणार नाही. एका परदेशी तरुणीने भारतात येऊन आपले संपूर्ण आयुष्य येथे घडवले. पती, सासू आणि कुटुंबातील जवळच्या व्यक्तींना हिंसक घटनांमध्ये गमावण्याचे दुःख सहन केले. त्यानंतरही सार्वजनिक जीवनातील जबाबदाऱ्या पार पाडल्या.
त्यांच्या निर्णयांशी राजकीय मतभेद असू शकतात. त्यांच्या राजकीय भूमिकांचे समर्थन किंवा विरोधही होऊ शकतो. परंतु एका व्यक्तीचा जीवनप्रवास, तिचे वैयक्तिक दुःख आणि देशाशी जोडलेली भावनिक नाळ समजून घेण्यासाठी हे आत्मचरित्र महत्त्वाचे ठरते.
जन्मभूमी आणि कर्मभूमी वेगवेगळ्या असू शकतात; मात्र माणसाचे आयुष्य, नाती आणि आठवणी ज्या मातीत रुजतात, तीच माती त्याची आपली वाटू लागते. सोनिया गांधी यांच्या ‘Belonging’ या आत्मचरित्राच्या चर्चेतून हाच भावनिक प्रश्न पुन्हा एकदा समोर आला आहे.
✍️ संपादक : किशोर आबिटकर
सिंहवाणी लाईव्ह न्यूज
निर्भीड • निष्पक्ष • विश्वासार्ह पत्रकारिता!