मृत्यू समजला की जीवन अधिक सुंदर होते-
डॉ. रवींद्र श्रावस्ती :

‘मृत्यूचे रहस्य’ पुस्तक अध्यात्माकडून विज्ञानाकडे घेऊन जाते

सिंहवाणी ब्युरो / सांगली :
मृत्यूची संकल्पना समजून घेण्याचा प्रयत्न केला की जीवनाकडे पाहण्याची दृष्टी अधिक व्यापक आणि सखोल होते. आत्म्याच्या अस्तित्वाचा शोध घेण्यासाठी मृत्यूकडे वैज्ञानिक, तर्कशुद्ध आणि चिकित्सक दृष्टिकोनातून पाहणे आवश्यक आहे. लेखक सुभाष देसाई यांचे ‘मृत्यूचे रहस्य’ हे पुस्तक वाचकाला अध्यात्माच्या वाटेवरून विज्ञानाच्या दिशेने घेऊन जाते, असे प्रतिपादन डॉ. रवींद्र श्रावस्ती यांनी केले.

मराठा सेवासंघाच्या वतीने सांगली येथील मराठा सभागृहात लेखक सुभाष देसाई यांच्या ‘मृत्यूचे रहस्य’ या पुस्तकाचा प्रकाशन सोहळा आयोजित करण्यात आला होता. यावेळी प्रमुख अतिथी म्हणून डॉ. रवींद्र श्रावस्ती बोलत होते.

मृत्यूकडे केवळ दुःखाची किंवा भीतीची घटना म्हणून न पाहता त्यामागील तत्त्वज्ञान, मानवी जीवनाशी असलेले नाते आणि त्याकडे पाहण्याचा वैज्ञानिक दृष्टिकोन समजून घेणे गरजेचे आहे, असे डॉ. श्रावस्ती यांनी सांगितले.

मृत्यू जीवनचक्रातील स्वाभाविक सत्य

मृत्यू हा जीवनाचा शेवट असला तरी तो जीवनचक्राचा एक स्वाभाविक भाग आहे. श्रमण आणि बहुजन संस्कृतीमध्ये मृत्यूकडे केवळ शोक म्हणून न पाहता जीवनाच्या व्यापक तत्त्वज्ञानाचा एक भाग म्हणून पाहण्याची परंपरा असल्याचे डॉ. श्रावस्ती यांनी नमूद केले.

मृत्यूची जाणीव असलेली व्यक्ती जीवनाचे अधिक चांगले मूल्य जाणून घेऊ शकते. मृत्यू अटळ आहे, हे स्वीकारल्याने वर्तमानातील जीवन अधिक आनंदाने, अर्थपूर्णपणे आणि सजगतेने जगण्याची प्रेरणा मिळते. त्यामुळे मृत्यू समजून घेणे म्हणजे जीवनाकडे नव्या दृष्टीने पाहणे होय, असेही त्यांनी स्पष्ट केले.

अध्यात्म आणि विज्ञान यांचा चिकित्सक विचार

लेखक सुभाष देसाई यांनी पुस्तक लेखनामागील भूमिका स्पष्ट करताना सांगितले की, ध्यान, साधना आणि अंतर्मुख चिंतनाच्या प्रक्रियेत साधक एका वेगळ्या शून्यावस्थेचा अनुभव घेतो. या अवस्थेत बाह्य जगाशी असलेले नाते काही काळ बाजूला पडते आणि अंतर्मनातील अनेक अनुभवांचे वेगळे भान निर्माण होते. एका अर्थाने ही अवस्था मृत्यूच्या अनुभूतीशी साधर्म्य साधणारी असल्याचे त्यांनी सांगितले.

मृत्यूविषयीच्या पारंपरिक समजुती, अध्यात्मिक संकल्पना आणि आधुनिक विज्ञान यांच्या आधारे या विषयाचा शोध घेण्याचा प्रयत्न ‘मृत्यूचे रहस्य’ या पुस्तकातून करण्यात आला आहे. त्यामुळे हे पुस्तक केवळ मृत्यूविषयी माहिती देणारे नसून जीवनाचा अर्थ समजून घेण्यासाठी वाचकाला विचारप्रवृत्त करणारे आहे, असे मत यावेळी व्यक्त करण्यात आले.

मानवी जीवनाचा अर्थ शोधणारा विषय

मृत्यू हा प्रत्येकाच्या आयुष्यात अपरिहार्यपणे येणारा विषय असला तरी त्याबाबत समाजात आजही अनेक गैरसमज, भीती आणि अंधश्रद्धा आहेत. त्यामुळे मृत्यूकडे तर्क, विज्ञान आणि मानवी अनुभवांच्या आधारे पाहण्याची गरज आहे. ‘मृत्यूचे रहस्य’ या पुस्तकामुळे या गंभीर विषयावर समाजात वैचारिक चर्चा घडून येण्यास मदत होईल, अशी अपेक्षाही यावेळी व्यक्त करण्यात आली.

कार्यक्रमास सांगली कृषी उत्पन्न बाजार समितीचे सचिव महेश चव्हाण, मराठा सेवासंघाचे जिल्हाध्यक्ष आर. एस. पवार, जिजाऊ ब्रिगेडच्या पूजा पाटील, प्रा. डॉ. भारती भोसले, प्रा. मुरलीधर खांडेकर, डॉ. एकनाथ पाटील, प्रा. नरेश केळकर, प्रा. प्रकाश कोळे, बाबासाहेब सावंत, राजेंद्र पाटील, शिवाजी मोहिते आदी मान्यवर उपस्थित होते.

— सिंहवाणी लाईव्ह न्यूज
निर्भीड • निष्पक्ष • विश्वासार्ह पत्रकारिता