ग्रामीण ग्राहकांसाठी मोठा दिलासा; आता २५ दिवसांनी बुक करता येणार घरगुती LPG सिलेंडर

४५ दिवसांची अट केंद्राकडून हटवली; तेल कंपन्यांना तात्काळ अंमलबजावणीचे निर्देश

नवी दिल्ली / सिंहवाणी ब्युरो :
घरगुती LPG सिलेंडर बुकिंगच्या नियमात केंद्र सरकारने महत्त्वाचा बदल केला असून, ग्रामीण भागातील ग्राहकांना आता २५ दिवसांच्या अंतराने घरगुती गॅस सिलेंडरचे रिफिल बुक करता येणार आहे. ग्रामीण भागासाठी लागू असलेली ४५ दिवसांची बुकिंग मर्यादा केंद्र सरकारने रद्द केली आहे. त्यामुळे ग्रामीण ग्राहकांना मोठा दिलासा मिळणार आहे.

केंद्रीय पेट्रोलियम राज्यमंत्री सुरेश गोपी यांनी सोमवारी याबाबत माहिती देताना सर्व ऑइल मार्केटिंग कंपन्यांना नवीन नियमाची तात्काळ अंमलबजावणी करण्याचे निर्देश दिल्याचे सांगितले. यापूर्वी शहरी भागातील ग्राहकांसाठी २५ दिवसांचे अंतर लागू होते; मात्र ग्रामीण भागातील ग्राहकांना पुढील सिलेंडर बुक करण्यासाठी ४५ दिवसांची प्रतीक्षा करावी लागत होती.

LPG पुरवठ्यावरील दबावामुळे निर्बंध

२०२६ मध्ये आंतरराष्ट्रीय परिस्थिती आणि LPG पुरवठा साखळीवर निर्माण झालेल्या दबावाच्या पार्श्वभूमीवर हे निर्बंध लागू करण्यात आले होते. ९ मार्च २०२६ रोजी शहरी भागातील रिफिल बुकिंगचे अंतर २५ दिवस, तर १२ मार्च रोजी ग्रामीण भागातील ग्राहकांसाठी हे अंतर ४५ दिवस करण्यात आले होते.

या निर्णयामागे LPG चा पुरवठा सुरळीत ठेवणे आणि उपलब्ध साठ्याचे व्यवस्थापन करणे हा उद्देश होता. मात्र आता पुरवठ्याची परिस्थिती सुधारली असून प्रलंबित बुकिंगची संख्याही कमी झाल्याचे सरकारकडून स्पष्ट करण्यात आले आहे.

ग्रामीण भागातील ग्राहकांना दिलासा

४५ दिवसांची अट असल्याने ग्रामीण भागातील अनेक कुटुंबांना सिलेंडर संपल्यानंतर पुढील रिफिलसाठी नियोजित कालावधीची प्रतीक्षा करावी लागत होती. आता ही अट हटवून २५ दिवसांचे अंतर लागू करण्यात आल्याने ग्रामीण आणि शहरी ग्राहकांमधील बुकिंगच्या नियमातील फरक कमी झाला आहे.

विशेषतः ग्रामीण भागातील कुटुंबांसाठी LPG हा स्वयंपाकाचा महत्त्वाचा आधार असल्याने या निर्णयाचा थेट फायदा ग्राहकांना होण्याची शक्यता आहे.

कमर्शियल LPG सिलेंडर मात्र महाग

दरम्यान, घरगुती LPG ग्राहकांना दिलासा मिळत असतानाच व्यावसायिक वापरासाठीच्या LPG सिलेंडरच्या दरात वाढ झाली आहे. १ सप्टेंबरपासून कमर्शियल LPG सिलेंडरच्या किमतीत ११.५० रुपयांची वाढ करण्यात आली आहे. तसेच ५ किलो वजनाच्या छोट्या सिलेंडरच्या दरातही २ रुपयांची वाढ झाली असून, त्याची किंमत ७६४ रुपये झाली आहे.

हॉटेल, ढाबे आणि केटरिंग व्यवसायावर परिणाम

कमर्शियल LPG सिलेंडरच्या दरवाढीचा परिणाम हॉटेल, रेस्टॉरंट, ढाबे आणि खाद्यपदार्थ विक्री व्यवसायावर होण्याची शक्यता आहे. स्वयंपाकासाठी लागणाऱ्या इंधनाचा खर्च वाढल्याने व्यावसायिकांच्या एकूण खर्चात काही प्रमाणात वाढ होणार आहे.

त्यामुळे चहा, नाश्ता, समोसा यांसारख्या खाद्यपदार्थांच्या किमती वाढण्याची शक्यता व्यावसायिकांकडून व्यक्त केली जात आहे. त्याचप्रमाणे लग्नसमारंभ, धार्मिक कार्यक्रम आणि विविध इव्हेंटसाठी खाद्यपदार्थ पुरविणाऱ्या केटरिंग व्यवसायालाही अतिरिक्त खर्चाचा सामना करावा लागू शकतो.

ग्राहकांसाठी नियम बदलला; खर्चाचा प्रश्न कायम

ग्रामीण भागातील LPG ग्राहकांसाठी ४५ दिवसांची अट हटवून २५ दिवसांनी सिलेंडर बुक करण्याची मुभा देण्यात आल्याने घरगुती ग्राहकांना मोठा दिलासा मिळाला आहे. मात्र दुसरीकडे कमर्शियल LPG च्या दरवाढीमुळे हॉटेल, खाद्य व्यवसाय आणि केटरिंग क्षेत्रातील खर्च वाढण्याची शक्यता आहे.

एकीकडे ग्रामीण ग्राहकांसाठी बुकिंगचा अडसर दूर झाला असला, तरी LPG च्या व्यावसायिक वापराचा वाढता खर्च बाजारातील खाद्यपदार्थांच्या किमतीवर किती परिणाम करतो, हे आगामी काळात स्पष्ट होणार आहे.