कोयना धरण परिसरात साडेचार तासांत भूकंपाचे पाच सौम्य धक्के

2.1 ते 2.5 रिश्टर स्केलची नोंद; धरण सुरक्षित, कोणतीही जीवित वा वित्तहानी नाही

सिंहवाणी ब्युरो / कोयनानगर :
गणेशोत्सवाच्या पार्श्वभूमीवर कोयना धरण परिसरात मंगळवारच्या मध्यरात्रीपासून पहाटेपर्यंत भूकंपाचे सलग पाच सौम्य धक्के नोंदविण्यात आल्याने परिसरात काही काळ भीतीचे वातावरण निर्माण झाले. साडेचार तासांच्या कालावधीत झालेल्या या भूकंपांची तीव्रता 2.1 ते 2.5 रिश्टर स्केलदरम्यान होती. तीव्रता कमी असल्याने हे धक्के नागरिकांना जाणवले नाहीत.

मंगळवारी (22 सप्टेंबर) रात्री साडेबारा वाजण्याच्या सुमारास पहिला सौम्य धक्का नोंदविण्यात आला. त्यानंतर रात्री उशिरा आणि पहाटेच्या सुमारास आणखी चार धक्के नोंदले गेले. उपलब्ध नोंदीनुसार या मालिकेतील भूकंपांची तीव्रता साधारण 2.1, 2.3 आणि 2.5 रिश्टर स्केलच्या आसपास होती.

धक्के जाणवले नाहीत; नुकसानही नाही

भूकंपाची तीव्रता कमी असल्यामुळे परिसरातील नागरिकांना हे धक्के जाणवले नाहीत. कोठेही जीवितहानी झाल्याचे वृत्त नाही. तसेच घरांची अथवा इतर मालमत्तेची पडझड झालेली नाही. कोयना धरण पूर्णपणे सुरक्षित असल्याची माहिती धरण व्यवस्थापनाकडून देण्यात आली आहे. उपलब्ध वृत्तांनुसार भूकंपामुळे धरणाला कोणताही धोका निर्माण झालेला नाही.

कोयनानगरचे भूकंपमापन केंद्र बंद

या भूकंपांच्या नोंदीबाबत एक महत्त्वाची बाब समोर आली आहे. कोयनानगर येथील मुख्य भूकंपमापन केंद्र सध्या कार्यरत नसल्यामुळे या धक्क्यांचे अचूक केंद्रबिंदू, खोली तसेच अक्षांश-रेखांश निश्चित करण्यात अडचणी आल्या. त्यामुळे उपलब्ध असलेल्या इतर भूकंपमापन केंद्रांच्या नोंदींच्या आधारे या धक्क्यांची माहिती घेण्यात आली. सातारा केंद्रावर या भूकंपांची नोंद झाल्याचे वृत्त आहे.

यामुळे कोयना परिसरातील भूकंपांची अचूक नोंद आणि त्याचे वैज्ञानिक विश्लेषण करण्यासाठी बंद असलेली यंत्रणा कार्यान्वित करण्याची गरज पुन्हा अधोरेखित झाली आहे.

कोयना परिसर भूकंपप्रवण

कोयना परिसर हा महाराष्ट्रातील भूकंपीयदृष्ट्या सक्रिय भाग म्हणून ओळखला जातो. येथे अधूनमधून कमी तीव्रतेचे भूकंप नोंदविले जातात. यातील अनेक धक्के अत्यल्प तीव्रतेचे असल्यामुळे नागरिकांना ते जाणवतही नाहीत. उपलब्ध माहितीनुसार साधारण तीन रिश्टर स्केलपेक्षा कमी तीव्रतेचे धक्के अनेकदा जाणवत नाहीत.

मात्र, एकाच रात्री पाच धक्के नोंदविल्यामुळे गणेशोत्सवाच्या काळात परिसरातील नागरिकांमध्ये साहजिकच काहीशी चिंता निर्माण झाली.

नागरिकांनी घाबरू नये; मात्र यंत्रणा सक्षम असणे गरजेचे

या भूकंपांची तीव्रता कमी असून कोणतीही हानी झालेली नसली तरी कोयना परिसराचे भूकंपप्रवण स्वरूप लक्षात घेता भूकंपमापन यंत्रणा सातत्याने कार्यरत आणि सक्षम असणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे. भूकंपाच्या प्रत्येक घटनेची अचूक नोंद, केंद्रबिंदू, खोली आणि अन्य वैज्ञानिक माहिती उपलब्ध झाल्यास भविष्यातील अभ्यासासाठी त्याचा मोठा उपयोग होऊ शकतो.

दरम्यान, मंगळवारी मध्यरात्रीपासून पहाटेपर्यंत नोंदविलेल्या या पाच सौम्य धक्क्यांमुळे सध्या कोणताही धोका निर्माण झाल्याचे संकेत नाहीत. नागरिकांनी अफवांवर विश्वास न ठेवता अधिकृत माहितीवरच विश्वास ठेवावा, असे आवाहन करण्यात येत आहे.

— सिंहवाणी लाईव्ह न्यूज
संपादक : किशोर आबिटकर